Türkiye'de geri dönüşüm alışkanlıklarını artırmayı hedefleyen en kapsamlı çevre projelerinden biri resmen başladı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda hayata geçirilen Depozito Yönetim Sistemi (DYS), artık Türkiye'nin tamamında uygulanıyor.

Yeni sistem sayesinde vatandaşlar, üzerinde DOA (Depozitosu Olan Ambalajlar) logosu bulunan içecek ambalajlarını belirlenen iade noktalarına teslim ederek her ambalaj için 1 TL teşvik ödemesi kazanabilecek. Proje hem Sıfır Atık hedeflerine katkı sağlamayı hem de geri dönüşüm oranlarını önemli ölçüde artırmayı amaçlıyor.
Depozito Yönetim Sistemi (DYS) Nedir?
Depozito Yönetim Sistemi, tüketilen içecek ambalajlarının çöpe gitmesini önleyerek yeniden geri dönüşüm sürecine kazandırılmasını sağlayan ulusal bir uygulamadır.
Sistem kapsamında;
-
Plastik şişeler
-
Cam şişeler
-
Alüminyum içecek kutuları
DOA logosu taşıması şartıyla geri iade edilebiliyor.
Böylece hem çevre kirliliğinin azaltılması hem de değerli hammaddelerin yeniden ekonomiye kazandırılması hedefleniyor.
Hangi Ambalajlar İade Edilebiliyor?
Depozito sisteminde en önemli kriter, ambalajın üzerinde DOA logosunun bulunması.
İade edilebilmesi için ambalajın:
-
DOA logosu taşıması
-
Barkodunun okunabilir olması
-
Ezilmemiş ve deforme olmamış olması
-
Kapağının üzerinde bulunması (şişelerde)
-
Etiketinin zarar görmemiş olması
gerekiyor.
Bu şartları taşımayan ambalajlar sistem tarafından kabul edilmeyebiliyor.
Şişe Başına 1 TL Nasıl Kazanılıyor?
Sistemi kullanabilmek için öncelikle DOA mobil uygulamasının telefona indirilmesi gerekiyor.
Daha sonra şu adımlar izleniyor:
-
Uygulamada kullanıcı hesabı oluşturuluyor.
-
Uygulama üzerinden QR kod hazırlanıyor.
-
Boş ambalajlar depozito iade makinesine götürülüyor.
-
QR kod okutuluyor.
-
Ambalajlar makineye bırakılıyor.
-
Sistem doğrulama yaptıktan sonra her ambalaj için 1 TL dijital cüzdana aktarılıyor.
İşlem yalnızca birkaç dakika sürüyor.
Kazanılan Para Nerede Kullanılabiliyor?
İade edilen ambalajlardan elde edilen bakiyeler uygulama içerisindeki dijital cüzdanda birikiyor.
Kullanıcılar bu bakiyeleri:
-
Banka hesabına aktarabiliyor,
-
ATM'lerden çekebiliyor,
-
Anlaşmalı işletmelerde harcayabiliyor.
Bu sayede geri dönüşüm doğrudan ekonomik kazanca dönüşüyor.
Türkiye Genelinde Uygulanıyor
Pilot uygulamaların ardından sistem artık ülke genelinde kullanılabiliyor.
1 Temmuz 2026 itibarıyla:
-
81 il
-
973 ilçe
Depozito Yönetim Sistemi kapsamına alındı.
Marketler, zincir mağazalar, alışveriş merkezleri ve belirlenen birçok noktada depozito iade makineleri hizmet vermeye başladı.
Amaç Yılda 25 Milyar Ambalajı Geri Kazandırmak
Yetkililerin açıkladığı hedeflere göre sistem sayesinde yılda yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının geri dönüşüme kazandırılması planlanıyor.
Bu sayede:
-
Plastik atık miktarı azalacak,
-
Cam ve alüminyum yeniden üretimde kullanılabilecek,
-
Doğal kaynak tüketimi düşecek,
-
Karbon emisyonu azaltılacak.
Ayrıca geri dönüşüm ekonomisine yıllık yaklaşık 30 milyar TL katkı sağlanması hedefleniyor.
İşletmeler de Sisteme Dahil Ediliyor
Depozito sistemi yalnızca bireysel kullanıcıları kapsamıyor.
Başta;
-
Oteller,
-
Restoranlar,
-
Kafeler,
-
Büfeler,
-
Marketler
olmak üzere çok sayıda işletme de biriktirdikleri ambalajları sisteme teslim edebiliyor.
Bu sayede ticari işletmeler de geri dönüşüm zincirinin aktif bir parçası haline geliyor.
Depozito Sisteminin Çevreye Katkısı
Her yıl milyonlarca plastik, cam ve alüminyum ambalaj doğaya karışıyor veya düzenli depolama alanlarına gönderiliyor.
Depozito sistemi sayesinde:
-
Atık miktarı azalıyor,
-
Hammadde tasarrufu sağlanıyor,
-
Enerji tüketimi düşüyor,
-
Geri dönüşüm oranı yükseliyor,
-
Çevre kirliliği azaltılıyor.
Uzmanlar, benzer sistemlerin Avrupa'da yıllardır başarıyla uygulandığını ve geri dönüşüm oranlarını önemli ölçüde artırdığını belirtiyor.
Artılar
✔ Her DOA logolu ambalaj için 1 TL teşvik ödemesi yapılıyor
✔ Geri dönüşüm oranlarının artmasına katkı sağlıyor
✔ Plastik, cam ve alüminyum atıkların ekonomiye yeniden kazandırılmasını destekliyor
✔ Dijital cüzdan üzerinden ödeme ve bakiye yönetimi sunuyor
✔ Türkiye genelinde uygulanmaya başladı
✔ Sıfır Atık hedeflerine katkı sağlıyor
Eksiler
✘ Yalnızca DOA logolu ambalajlar sisteme dahil
✘ Ezilmiş veya barkodu okunmayan ambalajlar kabul edilmeyebiliyor
✘ İlk aşamada bazı bölgelerde iade makinesi sayısı sınırlı olabilir
✘ Kullanıcıların mobil uygulamayı kullanması gerekiyor
Sonuç: Geri Dönüşüm Artık Doğrudan Kazanç Sağlıyor
Türkiye genelinde uygulamaya alınan Depozito Yönetim Sistemi, geri dönüşüm anlayışında önemli bir dönüşüm başlatıyor. DOA logolu ambalajların ekonomik değere dönüştürülmesi sayesinde hem çevrenin korunması hem de vatandaşların geri dönüşüme aktif katılım göstermesi hedefleniyor.
Uzun vadede sistemin milyonlarca ambalajın yeniden ekonomiye kazandırılmasına, doğal kaynakların korunmasına ve karbon salımının azaltılmasına önemli katkılar sağlaması bekleniyor. Başarılı olması halinde Türkiye'nin döngüsel ekonomi hedefleri açısından da önemli bir kilometre taşı olabilir.
Peki sizce şişe başına 1 TL depozito teşviki, vatandaşların geri dönüşüm alışkanlıklarını değiştirmek için yeterli olacak mı?
Kaynakça
-
T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
-
Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA)
-
Depozito Yönetim Sistemi (DYS)
-
DOA (Depozitosu Olan Ambalajlar) Resmî Bilgilendirme
-
Sıfır Atık Projesi
Bu yazı işine yaradıysa beğenmeyi unutma!
Yorumlar
Düşüncelerini paylaş
Yorumun incelendikten sonra yayınlanır




