Türkiye'de Yeni Dönem Başlıyor: Verilerinizi Paylaşın, Ev Temizliği Ücretsiz Olsun

İnternette yaptığımız her arama, izlediğimiz her video ve kullandığımız her uygulama aslında dijital dünyada bir iz bırakıyor. Bugüne kadar bu verilerden en büyük kazancı teknoloji şirketleri elde etti. Şimdi ise yeni bir girişim, bu düzeni değiştirmeyi hedefliyor.

ABD merkezli teknoloji platformu Shift, kullanıcıların paylaştığı verileri doğrudan bir hizmete dönüştüren sıra dışı iş modelini Avrupa'ya taşıdı. New York'taki lansmanının ardından dikkat çeken platform, artık Türkiye'de ücretsiz ev temizliği hizmeti sunmaya başladı. Sistemin temelinde ise yapay zekâ ve robot teknolojilerini geliştirmek için kullanılan anonimleştirilmiş görüntü verileri yer alıyor.

İlginizi çekebilir.

Shift'in geliştirdiği sistem, klasik bir temizlik hizmetinden farklı işliyor.

Kullanıcılar internet sitesi üzerinden randevu oluşturuyor. Belirlenen gün ve saatte adrese gelen profesyonel temizlik görevlileri, üzerlerinde özel kameralar bulunan şapkalarla çalışıyor.

Bu kameralar evi değil, ağırlıklı olarak:

• Temizlik sırasında yapılan el hareketlerini,

• Kullanılan ekipmanları,

• Fiziksel çalışma süreçlerini

kaydederek yapay zekâ sistemlerine veri sağlıyor.

Elde edilen bu birinci şahıs (first-person) görüntüler, gelecekte ev işleri yapabilecek robotların eğitilmesinde kullanılıyor.

Bugün birçok yapay zekâ modeli metin, ses veya görseller üzerinden eğitiliyor.

Ancak robotik yapay zekâ, fiziksel dünyada görev yapabilmek için insanların gerçek hareketlerini öğrenmek zorunda.

Örneğin bir robotun:

• Masa silmeyi,

• Cam temizlemeyi,

• Süpürge kullanmayı,

• Mutfak düzenlemeyi

öğrenebilmesi için binlerce gerçek uygulamayı analiz etmesi gerekiyor.

Shift'in topladığı görüntüler de tam olarak bu eğitim sürecinde kullanılıyor.

Şirket, bu verileri robotik ve fiziksel yapay zekâ geliştiren kuruluşlara lisanslayarak elde ettiği gelirle ücretsiz temizlik hizmetini finanse ediyor.

İlginizi çekebilir.

Böylesine farklı bir modelin en çok merak edilen konusu ise doğal olarak kişisel veri güvenliği.

Shift, kullanıcı gizliliğini korumak amacıyla çeşitli güvenlik protokolleri uyguladığını belirtiyor.

Şirketin açıklamasına göre kayıt altına alınan görüntülerde:

• İnsan yüzleri,

• İsimler,

• Kimlik belgeleri,

• Telefon ekranları,

• Bilgisayar monitörleri,

• Evraklar,

• Kişisel bilgiler

otomatik olarak yazılım tarafından bulanıklaştırılıyor.

Ayrıca kullanılan kameralar yalnızca temizlik işlemini ve çalışanların el hareketlerini görecek şekilde konumlandırılıyor.

Şirket, bu görüntülerin reklam amaçlı kullanılmadığını ve kamuoyuyla paylaşılmadığını ifade ediyor.

Aslında Shift'in modeli son yıllarda hızla büyüyen veri ekonomisi anlayışına dayanıyor.

Bugün sosyal medya platformlarından arama motorlarına kadar birçok dijital hizmet kullanıcı verileri üzerinden gelir elde ediyor.

Shift ise bu yaklaşımı farklı bir noktaya taşıyor.

Şirketin hedefi, yapay zekâ eğitiminde yüksek değere sahip verileri kullanarak kullanıcıların hizmet maliyetini ortadan kaldırmak.

Yani kullanıcı doğrudan para ödemek yerine, anonimleştirilmiş verileriyle hizmet bedelini karşılamış oluyor.

Shift'in planları yalnızca ev temizliğiyle sınırlı değil.

Şirket, ilerleyen dönemde şu alanlarda da hizmet sunmayı hedefliyor:

• Elektrik işleri

• Su tesisatı

• Küçük ev tadilatları

• Teknik servis hizmetleri

• Bakım ve onarım çözümleri

Bu hizmetlerde de benzer veri toplama modeli uygulanması planlanıyor.

İlginizi çekebilir.

Şirket, kendisini klasik bir temizlik firması olarak tanımlamıyor.

Platform, bağımsız temizlik profesyonelleri ile kullanıcıları buluşturan bir teknoloji platformu olarak faaliyet gösterdiğini belirtiyor.

Temizlik hizmetlerini veren kişiler doğrudan Shift çalışanı değil; platform üzerinden doğrulanan bağımsız iş ortaklarından oluşuyor.

Şirketin verdiği bilgilere göre platform şu anda 15'ten fazla ülkede, 10 binden fazla ev ve işletmeye hizmet veriyor.

Uzmanlara göre yapay zekâ sektörünün büyümesiyle birlikte kaliteli eğitim verisine duyulan ihtiyaç da hızla artıyor.

Bu nedenle gelecekte yalnızca temizlik değil;

• Ev düzenleme,

• Yemek hazırlama,

• Teknik servis,

• Bahçe bakımı,

• Günlük yaşam aktiviteleri

gibi birçok alanda benzer modellerle karşılaşmak mümkün olabilir.

Ancak bu tür sistemlerin yaygınlaşması, kullanıcıların kişisel verilerinin nasıl işlendiği ve gizlilik standartlarının ne kadar şeffaf olduğu gibi konulara bağlı olacak.

İlginizi çekebilir.

Artılar

✔ Ev temizliği hizmeti ücretsiz sunuluyor

✔ Yapay zekâ ve robot teknolojilerinin gelişimine katkı sağlıyor

✔ Kişisel veriler yazılımsal olarak anonimleştiriliyor

✔ Kullanıcıların doğrudan ödeme yapmasına gerek kalmıyor

✔ Gelecekte farklı hizmet alanlarına genişleme potansiyeli bulunuyor

Eksiler

✘ Veri gizliliği konusunda bazı kullanıcıların çekinceleri olabilir

✘ Hizmetin yaygınlığı bölgelere göre değişebilir

✘ Modelin uzun vadeli sürdürülebilirliği henüz net değil

✘ Anonimleştirme süreçleri kullanıcılar tarafından yeterince şeffaf bulunmayabilir

İlginizi çekebilir.

Shift, yapay zekâ çağında kullanıcı verilerini farklı bir ekonomik modele dönüştürmeye çalışan dikkat çekici girişimlerden biri olarak öne çıkıyor. Ücretsiz ev temizliği hizmeti ilk bakışta sıra dışı görünse de sistemin temelinde, robotik yapay zekânın ihtiyaç duyduğu yüksek kaliteli eğitim verileri bulunuyor.

Bu model başarılı olursa gelecekte yalnızca temizlik değil, birçok farklı hizmetin de veri karşılığında sunulduğu yeni bir dijital ekonomi ortaya çıkabilir. Ancak bunun yaygınlaşabilmesi için kullanıcı güveni, veri güvenliği ve şeffaflık konularının büyük önem taşıyacağı da açık.

Peki siz ücretsiz bir hizmet karşılığında anonimleştirilmiş verilerinizin yapay zekâ eğitiminde kullanılmasına sıcak bakar mıydınız?

---

Kaynakça

• Shift Resmi Web Sitesi

• Shift AI

• Şirket Basın Duyuruları

• Avrupa Veri Koruma Tüzüğü (GDPR)

• Yapay Zekâ ve Robotik Sektör Raporları