Online Platformlarda Tacizden Korunma

Online taciz (çevrimiçi taciz), internet ve dijital platformlar aracılığıyla gerçekleştirilen her türlü istenmeyen, rahatsız edici veya tehditkâr iletişim ve davranış biçimini kapsar. Bu; rahatsız edici mesajlar, ısrarlı takip, hakaret, tehdid, özel fotoğrafların izinsiz yayılması ve sahte kimliklerle yapılan saldırılar gibi çok farklı biçimlerde karşımıza çıkabilir.

Araştırmalar, dijital ortamda kadınların erkeklere kıyasla çok daha fazla cinsel içerikli tacize, siber takibe ve kimlik avına maruz kaldığını ortaya koymaktadır. Bunun başlıca nedenleri arasında tacizin "görünmez" olmasına olanak tanıyan anonimlik, sosyal medya paylaşımlarının geniş kitlelere ulaşabilmesi ve dijital okuryazarlık konusundaki eksiklikler sayılabilir.

Sosyal medya platformları, oyun siteleri, mesajlaşma uygulamaları ve hatta iş platformları; siber zorbalık, siber takip ve trollük gibi taciz biçimlerinin yaygın olarak gerçekleştiği ortamlardır. Bunları tanımak, korunmanın ilk adımıdır.

Siber Zorbalık

Sosyal medya, e-posta veya mesajlaşma uygulamaları üzerinden sürekli tehdit edici, aşağılayıcı veya kötü niyetli mesajlar gönderilmesidir.

Siber Takip (Stalking)

Birinin dijital izlerini sürerek hareketlerini, planlarını ve iletişimlerini ısrarlı biçimde takip etmektir. Türkiye'de suç olarak tanımlanmaktadır.

Cinsel Taciz Mesajları

Sosyal medya DM'leri veya anlık mesajlaşma yoluyla gönderilen cinsel içerikli, istenmeyen mesajlar ve görseller.

Özel Görüntü İfşası

Rıza olmaksızın özel fotoğraf veya videoların internette yayılması. Türkiye'de TCK 134 kapsamında suç teşkil eder.

Kimlik Taklidi (Catfishing)

Sahte sosyal medya hesapları oluşturarak başka birinin kimliğine bürünmek ve kurbanları kandırmak.

Doxxing

Ev adresi, iş yeri, telefon numarası gibi kişisel bilgilerin izinsiz olarak internette paylaşılması.

Dijital güvenliğinizi sağlamanın en etkili yolu, önleyici adımları önceden atmaktır. Aşağıdaki temel çevrimiçi güvenlik önlemleri, tacizin başlamasını ya da tırmanmasını engellemede büyük rol oynar.

Hesap ve Şifre Güvenliği

Güçlü ve benzersiz şifreler kullanmak, hesaplarınızın ele geçirilmesine karşı en temel savunma hattınızdır. Her platform için farklı bir şifre oluşturun ve bu şifrelerin yönetimi için bir şifre yöneticisi uygulaması kullanmayı düşünün. Bunun yanı sıra, destekleyen tüm platformlarda iki faktörlü kimlik doğrulamayı (2FA) mutlaka etkinleştirin.

E-posta adresinizi ve önemli hesaplarınızın şifrelerini düzenli aralıklarla değiştirin. Özellikle bir taciz vakasının ardından şifrelerinizi hemen güncellemek büyük önem taşır.

ilginizi çekebilir

Gizlilik Ayarlarını Güçlendirme

Kullandığınız tüm sosyal medya platformlarının gizlilik ayarlarını gözden geçirin. Profilinizi "gizli" moda alın; böylece yalnızca onayladığınız kişiler içeriklerinizi görebilir. Instagram, Facebook, Twitter/X ve TikTok gibi platformların güvenlik merkezlerinde "kimin sizi takip edebileceği", "kimin mesaj atabileceği" ve "kimin yorumlarınızı görebileceği" gibi ayarları özelleştirin.

Herkese açık forumlarda, gruplarda veya yorum bölümlerinde gerçek adınız, adresiniz veya telefon numaranız gibi kişisel tanımlayıcı bilgileri paylaşmaktan kaçının.

Konum ve Cihaz Güvenliği

Konum servislerini yalnızca gerçekten ihtiyaç duyduğunuz uygulamalar için etkinleştirin. Fotoğraf paylaşırken görüntülerin meta verilerinde konum bilgisi bulunabileceğini unutmayın. Herkese açık Wi-Fi ağlarında kişisel bilgilerinizi içeren işlemler yapmaktan kaçının; gerektiğinde VPN kullanımı ekstra bir güvenlik katmanı sağlar.

Eski ya da kullanmadığınız cihazları düzgün biçimde sıfırlayın. Yazılımlarınızı güncel tutun; güncel olmayan yazılımlar, siber saldırganların sisteminize sızması için bir kapı açabilir.

Önemli Uyarı: Eğer bir partner ya da tanıdık tarafından teknoloji aracılığıyla takip edildiğinizden şüpheleniyorsanız, cihazlarınızda casus yazılım bulunup bulunmadığını kontrol edin. Telefon ve bilgisayarınızı güvendiğiniz bir teknik serviste inceletin.

1-İletişimi Sonlandırın ve Engelleyin

Tacizciye yanıt vermeyin — her yanıt, tacizci için bir ödül niteliğindedir ve davranışı pekiştirir. Tacizciyi ilgili platformdan derhal engelleyin. Aynı kişi farklı hesaplarla ulaşmaya devam ederse bu hesapları da bildirin.

2-Kanıt Toplayın

Taciz içeren mesajların, yorumların veya görsellerin ekran görüntülerini alın. İçerikleri silmeden önce tarih, saat ve gönderen bilgileriyle birlikte kaydedin. Bu kanıtlar hem platform şikayetlerinde hem de hukuki süreçlerde kritik önem taşır.

3-Platformu Raporlayın

Facebook, Instagram, Twitter/X ve diğer platformların "Şikayet Et" veya "Bildir" seçeneklerini kullanın. Platformların güvenlik merkezlerine başvurarak içeriklerin kaldırılmasını talep edebilirsiniz.

4-Güvendiğiniz Biriyle Paylaşın

Yaşananları bir arkadaşınızla, aile üyenizle ya da güvendiğiniz biriyle paylaşın. Yalnız hissetmemeniz hem psikolojik açıdan hem de güvenliğinizin korunması açısından önemlidir.

5-Hukuki Yollara Başvurun

Taciz ciddi bir boyuta ulaştıysa, topladığınız kanıtlarla birlikte karakola, Cumhuriyet Savcılığı'na veya Siber Suçlarla Mücadele birimine suç duyurusunda bulunun.

Türk Hukukunda Online Taciz Suçları ve Cezalar

Türkiye'de sosyal medya ve internet üzerinden gerçekleştirilen taciz eylemleri, Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında çeşitli suç türlerini oluşturmaktadır. Hukuki haklarınızı bilmek, bu süreçlerde size büyük bir güç verir. |

Cinsel taciz suçu (TCK 105), şikayete bağlı olmayan ve savcılık tarafından re'sen (kendiliğinden) soruşturulan bir suç türüdür. Bu, sizi korumak için devletin harekete geçmesi için mutlaka şikayetçi olmanızın gerekmediği anlamına gelir. Bununla birlikte, ekran görüntüsü ve mesaj kaydı gibi somut deliller sunmanız süreci önemli ölçüde hızlandıracaktır.

• En yakın karakol veya emniyet müdürlüğüne giderek suç duyurusunda bulunabilirsiniz.

• Cumhuriyet Savcılığı'na dilekçeyle başvurabilirsiniz.

• İl emniyet müdürlüklerine bağlı Siber Suçlarla Mücadele birimine başvurabilirsiniz.

• E-devlet sistemi üzerinden veya 156 ALO Jandarma hattını arayarak başvuru yapabilirsiniz.

• Kadın sığınakları ve destek merkezleri (KADEM, Mor Çatı, KSGM vb.) hukuki destek ve yönlendirme sağlamaktadır.

ilginizi çekebilir

Online tacizden korunmanın en sürdürülebilir yolu, dijital güvenlik alışkanlıklarını günlük yaşamın bir parçası hâline getirmektir. Bu küçük ama etkili adımlar, olası bir tacizi başlamadan önlemenize yardımcı olur.

Güçlü Şifre Kullanımı

Tüm hesaplarınız için farklı, karmaşık şifreler belirleyin. 2FA'yı etkinleştirin. Şifrelerinizi kimseyle paylaşmayın.

Bilinmeyenleri Filtreleyin

Tanımadığınız kişilerin mesajlarını otomatik filtreleyin. İnstagram ve Facebook'ta "Mesaj İstekleri" özelliğini aktif tutun.

Paylaşım Öncesi Düşünün

Konum bilgisi içeren, ev veya iş yerinizi gösteren fotoğrafları herkese açık paylaşmaktan kaçının.

Kendi Dijital İzinizi Takip Edin

Zaman zaman adınızı internette aratarak hakkınızda ne tür bilgilerin erişilebilir olduğunu kontrol edin.

Yazılımları Güncel Tutun

İşletim sistemi ve uygulamalarınızı düzenli olarak güncelleyin. Güvenilir bir antivirüs yazılımı kullanın.

Açık Konuşun

Çevrimiçi güvenlik konularında çevrenizdeki kadınlarla, kız kardeşlerinizle, annelerinizle açıkça konuşun. Bilgi paylaşmak koruyucudur.

Eğer bir anne iseniz, çocuklarınızın dijital güvenliği de öncelikleriniz arasında yer almalıdır. Çocuklar ve ergenler, özellikle çevrimiçi istismar (grooming) olarak adlandırılan manipülasyon yöntemlerine karşı büyük bir risk altındadır.

Grooming; kötü niyetli kişilerin çocukla çevrimiçi ortamda güven ilişkisi kurarak onu zamanla cinsel açıdan istismar etmeye yönlendirdiği bir süreçtir. Bu kişiler genellikle çocukla aynı yaşta olduklarını söyler, oyun platformlarında veya sosyal medyada  yaklaşır ve hediyeler, ilgi ya da sır paylaşımı yoluyla bağ kurmaya çalışırlar.

• Çocuğunuzun kullandığı cihazlarda ebeveyn denetimi yazılımları kullanın (Bark, Qustodio vb.).

• Bilgisayarları salon gibi herkesin görebileceği ortak alanlara koyun; yatak odasında cihaz bulunmasına izin vermeyin.

• Çocuğunuzla çevrimiçi güvenlik ve beden sınırları konularında açık, yargılayıcı olmayan diyaloglar kurun.

• Çocuğun şifrelerine ve kullandığı uygulamalara aşina olun; gerçek hayatta tanımadığı kişilerle asla iletişim kurmaması gerektiğini öğretin.

• Oyun platformlarında ebeveyn kontrolü olmayan oyunlara izin vermeyin.

• Çocuğunuza rahatsız edici bir durumla karşılaştığında size hemen söyleyebileceğini güvenli bir ortamda hissettirin.

Siber taciz yalnızca teknik bir sorun değil, aynı zamanda derin bir duygusal yük taşıyan travmatik bir deneyimdir. Araştırmalar, sürekli çevrimiçi tacize maruz kalmanın anksiyete, depresyon ve stres bozukluğuna yol açabildiğini göstermektedir.

Yaşadıklarınızın bir suç olduğunu ve sizin suçunuz olmadığını kendinize hatırlatmak son derece önemlidir. Tacize maruz kalmak asla kıyafetinizle, sosyal medya paylaşımlarınızla ya da herhangi bir davranışınızla ilgili değildir.

Psikolojik destek almaktan çekinmeyin. Bir psikolog, sosyal hizmet uzmanı ya da kadın destek merkezi ile görüşmek, bu süreci çok daha sağlıklı atlatmanıza yardımcı olacaktır.

Unutmayın: Yalnız Değilsiniz

Online taciz yaşayan çok sayıda kadın, cesaretleri sayesinde bu süreci başarıyla atlattı. Haklarınızı öğrenmek, kanıt toplamak ve destek almak için adım atmak sizi daha güçlü kılacaktır. Susturmak istedikleri sesinizi daha gür çıkarın.

Hızlı Başvuru Kontrol Listesi

Aşağıdaki adımları yer imi olarak kaydedin; tacizle karşılaştığınız anda size rehberlik etsin:

• Yanıt vermeyin — tacizciyle iletişimi sürdürmek durumu kötüleştirebilir

• Ekran görüntüsü alın — tarih ve saat bilgisiyle birlikte tüm kanıtları kaydedin

• Engelleyin ve bildirin — platformun şikayet mekanizmalarını kullanın

• Gizlilik ayarlarınızı güncelleyin — profilinizi gizleyin, kısıtlamalar uygulayın

• Şifrelerinizi değiştirin — tüm hesaplarınız için yeni ve güçlü şifreler oluşturun

• Güvendiğiniz biriyle paylaşın — yalnız kalmayın, destek alın

• Suç duyurusunda bulunun — ciddi tacizlerde karakol veya savcılığa başvurun

• Psikolojik destek alın — bir uzmana danışmak güç göstergesidir

ilginizi çekebilir

Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Hukuki süreçler için mutlaka bir avukata veya ilgili kurumlara danışmanız önerilir. Acil bir durumda 155 Polis İmdat veya 156 Jandar****Kaynaklar ve Referanslar

---

KAYNAKLAR

UN Women Türkiye — Dijitalleşmenin Karanlık Yüzü: Doğu Avrupa ve Orta Asya'da Kadınlara Yönelik Teknoloji Destekli Şiddet Raporu (Kasım 2023). Araştırmaya dahil olan 12 ülke ortalamasında teknoloji destekli şiddete maruz bırakılan kadınların oranı %53,2; Türkiye'de bu oran %72,4 olarak tespit edilmiştir.turkiye.unwomen.org****

• İNGEV & Oxford Üniversitesi — Dijital Vatandaşlık: Erişim, Tutum ve Davranışlar Raporu (2021). 26 ilde gerçekleştirilen 3.200 katılımcılı araştırma; Türkiye'de her 3 kişiden 1'inin siber zorbalık yaşadığını ortaya koymaktadır. Sözlü taciz %25, cinsel taciz %12 oranında bildirilmiştir.kisadalga.net****

• UNICEF Türkiye — Daha Güvenli İnternet Günü Açıklaması (2019). Dünya genelinde 15-24 yaş grubundan çevrimiçi olan gençlerin %70,6'sının internette şiddet, siber zorbalık ve dijital taciz gibi tehlikelere maruz kaldığı belirtilmektedir.unicefturk.org****

• UNFPA Türkiye — Dijital Şiddet: Teknoloji Destekli Cinsiyete Dayalı Şiddet Rehberi. Türkiye'de her 5 genç internet kullanıcısından 1'inin dijital şiddete maruz kaldığı; dünya genelinde kadınların erkeklere kıyasla çevrimiçi istismara 27 kat daha fazla maruz kaldığı vurgulanmaktadır.turkiye.unfpa.org****

• TÜBİTAK Bilim Genç — Yeni Siber Zorbalık Biçimleri Nelerdir? Bunlarla Nasıl Mücadele Edilir? (Ocak 2026). Deepfake, doxxing, dijital linç ve yapay zekâ destekli yeni nesil siber zorbalık biçimlerini ele alan güncel araştırma makalesi.bilimgenc.tubitak.gov.tr****

• UN Women 2022 Raporu — Kız çocuklarının çoğunun çevrimiçi tacizle ilgili ilk deneyimini 14-16 yaşları arasında yaşadığı tespit edilmiştir. Kaynak: Hürriyet, Dijital Şiddet En Çok Kadınları Hedef Alıyor (Aralık 2025).hurriyet.com.tr****

• Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi — Üniversite Öğrencisi Kadınların Siber Şiddet Deneyimleri ve Siber Şiddetle Başa Çıkma Sürecinde Sosyal Desteğin Rolü (2025). DergiPark'ta yayımlanmış hakemli akademik makale.dergipark.org.tr****

• T.C. Türk Ceza Kanunu (TCK) — 5237 Sayılı Kanun. Madde 105 (Cinsel Taciz), Madde 123 (Huzur ve Sükunu Bozma), Madde 123/A (Israrlı Takip), Madde 125 (Hakaret), Madde 106 (Tehdit), Madde 132-134 (Özel Hayatın Gizliliğini İhlal).mevzuat.gov.tr****

Destek Alınabilecek Kurumlar

Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfımorcati.org.tr****

KADEM (Kadın ve Demokrasi Derneği)kadem.org.tr****

ŞÖNİM / ALO 183 Aile, Kadın, Engelli Sosyal Hizmet Hattı

Siber Suçlarla Mücadele Dairesiegm.gov.tr****

KADES UygulamasıKadın Acil Destek — EGM mobil uygulaması

UN Women Türkiyeturkiye.unwomen.org****

ma hatlarını arayın.