Avrupa Birliği, elektronik atıkları azaltmak ve ürünlerin kullanım ömrünü uzatmak amacıyla hazırladığı batarya yönetmeliğinde önemli bir güncelleme yaptı. 2023 yılında kabul edilen düzenleme, 2027'den itibaren birçok elektronik cihazda kullanıcı tarafından değiştirilebilir batarya zorunluluğu getiriyordu. Ancak Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanan yeni taslak, bazı ürün gruplarını bu zorunluluktan muaf tutuyor.
Akıllı Saatler ve Giyilebilir Cihazlar Muafiyet Kapsamına Alındı
Yeni taslağa göre aşağıdaki ürünler kullanıcı tarafından değiştirilebilir batarya zorunluluğundan muaf tutulacak:
-
Akıllı saatler
-
Fitness takip bileklikleri
-
Akıllı gözlükler
-
Belirli tıbbi cihazlar
-
Elektronik oyuncaklar
-
Taşınabilir termometreler
-
Patlayıcı ortamlarda kullanılan özel elektronik ekipmanlar
Avrupa Komisyonu, bu cihazların kompakt yapısı, su geçirmezlik özellikleri ve dayanıklılık gereksinimleri nedeniyle bataryalarının kullanıcı tarafından değiştirilebilir olmasının teknik açıdan her zaman mümkün olmadığını belirtiyor.
Kablosuz Kulaklıklar İçin Kapı Açık Bırakıldı
Kablosuz kulaklıklar yeni muafiyet listesine doğrudan eklenmedi.
Bununla birlikte Komisyon, batarya erişiminin cihazın güvenliğini, dayanıklılığını veya su geçirmezlik performansını olumsuz etkilemesi durumunda bu ürünlerin de muafiyet kapsamına alınabileceğini ifade ediyor.
Bu durum, gelecekte birçok TWS kulaklığın da benzer istisnalardan yararlanabileceği anlamına geliyor.
Profesyonel Batarya Değişimi Devam Edecek
Kullanıcıların bataryayı kendilerinin değiştirme zorunluluğu kaldırılsa da üreticilerin cihazları tamamen kapalı sistemler haline getirmesine izin verilmiyor.
Yeni düzenlemeye göre birçok giyilebilir cihazın, yetkili servis veya profesyonel teknisyenler tarafından tamir edilebilir olması gerekecek.
Böylece ürünlerin kullanım ömrünün uzatılması ve elektronik atıkların azaltılması hedefleniyor.
Akıllı Telefonlar İçin Kurallar Değişmedi
Yeni muafiyet akıllı telefonları kapsamıyor.
2027 yılında yürürlüğe girecek mevcut düzenleme doğrultusunda akıllı telefon üreticileri batarya değişimini mümkün kılmak zorunda olacak.
Bunun için:
-
özel ekipman gerekmemesi,
-
ya da gerekli onarım araçlarının üretici tarafından sağlanması
şartı aranacak.
Bu nedenle Apple'ın Self Service Repair programı gibi kullanıcıya resmi onarım ekipmanı sunan uygulamalar mevcut düzenlemeyle uyumlu kabul ediliyor.
Düzenleme Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?
Avrupa Komisyonu tarafından kabul edilen taslak henüz kesinleşmedi.
Önümüzdeki süreçte;
-
Avrupa Parlamentosu
-
Avrupa Birliği Konseyi
taslağı inceleyecek.
Herhangi bir itiraz gelmemesi halinde düzenleme, Avrupa Birliği Resmi Gazetesi'nde yayımlandıktan 20 gün sonra resmen yürürlüğe girecek.
Amaç Elektronik Atıkları Azaltmak
Avrupa Birliği'nin temel hedefi elektronik cihazların daha uzun süre kullanılmasını sağlamak ve elektronik atık miktarını azaltmak.
Ancak özellikle akıllı saatler gibi küçük ve suya dayanıklı cihazlarda bataryanın kullanıcı tarafından değiştirilebilir hale getirilmesinin mühendislik açısından önemli zorluklar oluşturduğu belirtiliyor.
Bu nedenle yeni düzenleme, çevresel hedeflerle ürün tasarımındaki teknik gereklilikler arasında denge kurmayı amaçlıyor.
ABD'de Durum Nasıl?
Avrupa Birliği'nin aksine ABD'de henüz ülke genelini kapsayan bir "onarım hakkı" yasası bulunmuyor.
Bunun yerine;
-
California
-
Minnesota
-
New York
-
Oregon
gibi bazı eyaletler kendi onarım hakkı düzenlemelerini yürürlüğe koymuş durumda.
Federal düzeyde ise benzer kapsamlı bir yasa henüz kabul edilmiş değil.
Sonuç olarak;
Avrupa Birliği'nin yeni taslağı, giyilebilir teknolojiler için batarya değişimi konusunda önemli bir esneklik getiriyor. Akıllı saatler ve benzeri cihazlar kullanıcı tarafından değiştirilebilir batarya zorunluluğundan muaf tutulurken, profesyonel onarım şartı korunuyor. Akıllı telefonlar ise mevcut düzenlemeye tabi olmaya devam edecek. Taslağın onaylanması halinde üreticiler, hem çevresel hedefleri hem de cihazların dayanıklılık ve su geçirmezlik gibi teknik gereksinimlerini birlikte gözetmek zorunda kalacak.
Kaynakça
- Avrupa Komisyonu – Batarya Tüzüğü (EU Battery Regulation) ve ilgili uygulama taslakları
- Avrupa Birliği Resmi Gazetesi (Official Journal of the European Union)
- Avrupa Parlamentosu – Batarya ve Atık Batarya Yönetmeliği
- Avrupa Birliği Konseyi (Council of the European Union)
- Apple Self Service Repair Program resmi dokümantasyonu
Bu yazı işine yaradıysa beğenmeyi unutma!
Yorumlar
Düşüncelerini paylaş
Yorumun incelendikten sonra yayınlanır
