AB'den Google'a Yapay Zekâ Uyarısı: Gemini'nin Android'deki Ayrıcalıkları Sorgulanıyor

Yapay zekâ yarışında artık yalnızca en güçlü modeli geliştirmek yeterli değil. Asıl rekabet, milyarlarca kullanıcının her gün kullandığı cihazlarda yer alabilmek üzerinden şekilleniyor. Özellikle akıllı telefonlar, yapay zekâ şirketleri için en kritik savaş alanlarından biri hâline gelmiş durumda.

Bugün bir Android telefon satın alan kullanıcı, çoğu zaman farkında bile olmadan Google Gemini ile karşılaşıyor. Gemini yalnızca ön yüklü bir uygulama olarak sunulmuyor; aynı zamanda işletim sisteminin birçok bölümüne rakiplerinden daha derin erişim sağlayabiliyor.

İşte tam da bu durum, Avrupa Birliği'nin dikkatini çekmiş durumda.

Avrupa Komisyonu tarafından yürütülen yeni inceleme, Google Gemini'nin Android üzerindeki sistem seviyesindeki avantajlarına odaklanıyor.

Komisyona göre Gemini'nin sahip olduğu bazı ayrıcalıklar, rakip yapay zekâ platformlarının kullanıcılarla eşit şartlarda buluşmasını zorlaştırıyor.

Özellikle:

• ChatGPT

• Claude

• Grok

• Diğer üçüncü taraf yapay zekâ asistanları

Android içerisinde Gemini kadar geniş yetkilere sahip değil.

AB'ye göre kullanıcıların yalnızca uygulama yükleyebilmesi yeterli değil; aynı zamanda tercih ettikleri yapay zekâyı sistem genelinde kullanabilmeleri gerekiyor.

İlginizi çekebilir.

Soruşturmanın temelinde Avrupa Birliği'nin son yıllarda teknoloji devlerine karşı uyguladığı Dijital Piyasalar Yasası (DMA) bulunuyor.

Bu kapsamda daha önce:

• Google

• Apple

• Microsoft

• Meta

gibi teknoloji şirketlerine çeşitli düzenlemeler getirilmişti.

Google geçmişte Android cihazlarda arama motoru seçim ekranı sunmak, alternatif ödeme sistemlerine izin vermek ve bazı veri paylaşım uygulamalarını sınırlandırmak zorunda kalmıştı.

Şimdi ise benzer bir müdahale doğrudan yapay zekâ ekosistemi için gündeme geliyor.

Avrupa Komisyonu'nun en büyük itirazlarından biri, Android'deki bazı özelliklerin yalnızca Gemini ile çalışıyor olması.

Örneğin:

• E-posta oluşturma

• Akıllı öneriler alma

• Fotoğraf paylaşım süreçleri

• Sistem içi yapay zekâ destekli işlemler

gibi alanlarda Gemini'nin rakiplerine göre çok daha geniş erişime sahip olduğu belirtiliyor.

Bu da kullanıcıların alternatif yapay zekâ servislerine geçmesini zorlaştırabiliyor.

İlginizi çekebilir.

AB'nin önerileri kabul edilirse Android kullanıcıları gelecekte yalnızca Gemini ile sınırlı kalmayabilir.

Komisyonun gündemindeki öneriler arasında:

• Varsayılan yapay zekâ asistanını seçebilme

• Sesli komutların farklı yapay zekâlara yönlendirilebilmesi

• Ekran içeriğinin üçüncü taraf yapay zekâlar tarafından analiz edilebilmesi

• Bağlamsal önerilerin rakip servisler tarafından da sunulabilmesi

yer alıyor.

Bu durumda kullanıcılar bir düğmeye bastığında Gemini yerine doğrudan ChatGPT, Claude veya başka bir yapay zekâ asistanını çalıştırabilecek.

Google'ın son dönemde öne çıkardığı Magic Cue özelliği de soruşturmanın önemli başlıklarından biri.

Bu sistem, kullanıcının cihaz üzerinde yaptığı işlemleri analiz ederek anlık öneriler sunabiliyor.

Örneğin:

• Bir mesaj yazarken

• Takvim oluştururken

• E-posta hazırlarken

kullanıcıya bağlama uygun öneriler verebiliyor.

Avrupa Komisyonu ise bu tarz sistemlerin yalnızca Gemini'ye özel kalmaması gerektiğini savunuyor.

Soruşturmanın dikkat çeken bir diğer boyutu ise cihaz üzerinde çalışan yerel yapay zekâ modelleri.

Günümüzde birçok gelişmiş özellik, bulut yerine doğrudan telefonun işlemcisi üzerinde çalışıyor.

AB'ye göre:

• Donanım erişimi

• Yapay zekâ hızlandırıcıları

• Yerel model çalıştırma altyapıları

rakip geliştiricilere de açılmalı.

Böylece yalnızca Google değil, diğer şirketler de Android cihazlarda yüksek performanslı yapay zekâ deneyimleri geliştirebilecek.

Google ise Avrupa Birliği'nin önerilerine sıcak bakmıyor.

Şirkete göre bu düzenlemeler:

• Güvenlik riskleri oluşturabilir.

• Kullanıcı gizliliğini etkileyebilir.

• Android üreticilerinin özgürlüğünü kısıtlayabilir.

• Geliştirme maliyetlerini artırabilir.

Google ayrıca sistem seviyesindeki erişimlerin herkese açılmasının cihaz güvenliği açısından yeni sorunlar doğurabileceğini savunuyor.

İlginizi çekebilir.

Şu an için Avrupa Komisyonu tarafından verilmiş kesin bir karar bulunmuyor.

Komisyon ilgili taraflardan görüş toplamaya devam ediyor ve soruşturmanın yaz aylarında tamamlanması bekleniyor.

Ancak süreç sonunda Google'ın gerekli değişiklikleri yapmaması halinde ciddi yaptırımlarla karşılaşabileceği belirtiliyor.

Dijital Piyasalar Yasası kapsamında uygulanabilecek cezalar, şirketlerin küresel yıllık gelirlerinin yüzde 10'una kadar ulaşabiliyor.

Artılar

• Kullanıcılar istedikleri yapay zekâ asistanını seçebilecek.

• Android ekosisteminde rekabet artabilir.

• ChatGPT ve Claude gibi platformlar daha güçlü entegrasyonlar sunabilir.

• Yenilikçi yapay zekâ çözümlerinin önü açılabilir.

Eksiler

• Güvenlik ve gizlilik riskleri ortaya çıkabilir.

• Android ekosisteminin daha karmaşık hale gelme ihtimali bulunuyor.

• Üreticiler için ek geliştirme maliyetleri oluşabilir.

• Yapay zekâ entegrasyonlarında uyumluluk sorunları yaşanabilir.

İlginizi çekebilir.

Avrupa Birliği ile Google arasındaki yeni süreç, yapay zekâ rekabetinin artık yalnızca modeller arasında değil, işletim sistemleri seviyesinde yaşandığını gösteriyor. Eğer AB'nin önerileri hayata geçirilirse Android kullanıcıları gelecekte Gemini dışında farklı yapay zekâ asistanlarını da sistem genelinde kullanma özgürlüğüne sahip olabilir.

Bu durum rekabeti artırırken, mobil yapay zekâ deneyiminin geleceğini de önemli ölçüde değiştirebilir.

Peki sizce Android telefonlarda varsayılan yapay zekâ asistanını özgürce seçebilmek kullanıcılar için gerekli bir hak mı?

---

Kaynakça

• Avrupa Komisyonu

• Dijital Piyasalar Yasası (DMA)

• Free Software Foundation Europe (FSFE)

• Google Android ve Gemini Belgeleri